06-01
วัฒนธรรมการกินอาหารเหนือ
อาหารเหนือ
ขนมธรรมเนียมการกินของคนภาคเหนือ ภาคเหนือมีแนวเขาสูงทอดยาวขนานกันส่วนมากเป็นพื้นที่ราบเชิงเขาสลับกับพื้นที่ราบลุ่มแม่น้ำ มีภูมิอากาศค่อนข้างหนาว คนเหนือจะรับประทานพืชผักซึ่งขึ้นเองตามธรรมชาติ
คล้ายกับภาคอีสานกินข้าวเหนียวเป็นของกินหลัก ปรุงของกินโดยไม่ใส่น้ำตาล แต่จะได้ความหวานจากผัก หรือเนื้อสัตว์ในส่วนประกอบมุ่งเน้นรสเค็มนำและเผ็ดนิดหน่อย
สำรับกับข้าวของคนเหนือเรียกว่าโก๊ะข้าวหรือขันโตก ทำมาจากไม้รูปทรงกลม มีขา
สูงพอดีที่จะนั่งร่วมวงรับประทานอาหารได้อย่างฉลุย เมื่ออาหารเหลือจะนำจานอาหารวางบนตะกร้าแล้วพันเชือกแขวนไว้ในครัว เพื่อป้องกันมดและแมลงมาไต่ตอม
ของเคียงที่คนเหนือนิยมกินร่วมกับอาหาร ได้แก่
หน้าปอง คือ การนำหนังควายมาเผาจากนั้นจุ่มน้ำเพื่อขูดลอกผิวสีดำออก ตัดส่วนหยาบ
ทิ้งไป ตากแดดให้แห้ง แล้วนำแผ่นหนึ่งที่ได้ไปย่างไฟจนอ่อนตัว ใช้มีดตัดเป็นเส้นไม่ให้ขาด
จากกันนำไปต้มโดยใช้ไฟอ่อนๆจนมีสีเหลืองเก็บสำรองไว้รับประทานได้นาน เมื่อจะรับประทาน
นำไปทอดในน้ำมันโดยใช้ไฟกลางจนหนังบวม
ไข่มดส้ม คือ การนำไข่มดแดงมาดองกับน้ำเกลือ ใช้ทำยำหรือใส่ในแกงต่างๆ
น้ำหนัง คือ การนำหนังควายมาเผาไฟ จนไหม้ดำ จุ่มในโอ่งน้ำแล้วขูดลอกส่วนที่ไหม้อออกต้มในปี๊บ (หาภาชนะปิดไว้เพื่อไม่ให้หนังลอยตัวเหนือผิวน้ำ) ต้มจนหนังหายไปเป็นน้ำข้นๆยกลง กรองผ่านที่กรองไม้ไผ่ ละเลงบางๆบนกาบไม้ไผ่ หรือจะผสมงาก่อนก็ได้ ผึ่งในที่ร่มจนแห้ง ลอกออก เก็บใส่ภาชนะซึ่งมีฝาปิดสนิท นิยมรับประทานร่วมกับแกงต่างๆโดยนำไปย่างไฟอ่อนๆ
น้ำปู๋ คือ น้ำ ทำจากปูนาที่นำมาตำกรองเอาแต่น้ำ เคี้ยวจนเหนียวเป็นสีดำ ใช้ประสมของกินได้หลายชนิด เช่น แกงหน่อไม้ ยำหน่อไม้ทำน้ำพริกน้ำปูเป็นต้น การทำน้ำปูมีหลายวิธี
แคบหมู คือ การน้ำหนังหมูมากรีดมันออกให้เหลือมันติดนิดหน่อย เคล้ากับเกลือตากแดดจนน้ำมันแห้ง ตัดเป็นชิ้นเล็กๆ แล้วทอดกับน้ำมันในกระทะ ใช้ไฟอ่อน จนหนังบวมเป็นเม็ดเล็กๆ ตักขึ้นใส่กระทะอีกใบที่มีน้ำมันร้อนจัด ทอดจนหนังหมูบวมทั่วเท่ากัน ตักขึ้นพักให้สะเด็ดน้ำมัน รับประทานแนมกับน้ำพริกต่างๆ เช่น น้ำพริกหนุ่ม เป็นต้น
